george-hegel-dialectiek

De vernietiging van waarheid door dialectiek

… en gij zult de waarheid verstaan, en de waarheid zal u vrijmaken (Johannes 8:32).

Dialectiek is een manier van redeneren om te komen tot ware uitspraken op een andere wijze dan het “oude kader” van oorzaak en gevolg, links en rechts. De wijsgerige dialectiek is ontwikkeld door de filosofen Kant en Hegel. Karl Marx heeft het weer toegepast binnen zijn economische theorieën (marxisme: kapitaal en arbeid).

De werking en toepassing van het dialectische denken is eenvoudig. Je hebt een bepaald kader, bijvoorbeeld waarheid, waarbinnen je een stelling (of een begrip of idee) inneemt. Deze stelling noem je ‘de these’ (a). Hier zet je de tegenstelling of antithese (-a) tegenover zoals eerlijk zijn en liegen (resp. these en antithese).

blank

Als christen wil je het onderscheid tussen deze begrippen zo scherp mogelijk stellen, maar daar is de dialectiek niet naar op zoek. Zij gebruikt de antithese (liegen) niet om de these (eerlijk zijn) nog duidelijker de these te laten zijn, maar juist om te komen tot een synthese van deze twee begrippen. Door deze samenstelling ontstaat een “nieuwe waarheid” (een nieuwe these). Dit proces blijft zich herhalen totdat we ware uitspraken kunnen doen over ‘het ding an sich’.

De dialectiek van Hegel is voor christenen een ontwrichtende manier van redeneren. Als wij waarheid als voorbeeld nemen dan wordt het probleem direct duidelijk want Jezus zegt daarover:

Ik ben de Weg, en de Waarheid, en het Leven. Niemand komt tot den Vader, dan door Mij (Johannes 14:6).

Jezus spreekt niet over een weg, een waarheid of een leven, maar over ‘de’ en ‘het’. Christus is de ware these, onveranderlijk, waarachtig en compleet (in de zin van af). Er is geen enkele antithese die Hem kan door-ontwikkelen tot een betere these want Hij is (Ik ben) de waarheid. God de Vader is niet alleen de auteur van waarheid, Hij is ook de waarheid. Het is een eigenschap van Zijn wezen (net zoals liefde en genade) en daarmee is de idee van waarheid ten diepste met Hem verbonden.

Het dialectische denken heeft een grote impact op de ware Christen, ondanks dat velen zich dit (nu nog) niet realiseren. Stoppen met dialectische woordspelletjes is het begin van (diepe) afwijzing door de wereld. Niemand wil meer horen dat wij in ‘de’ waarheid geloven en dat een ieder zonder deze waarheid voor eeuwig verloren gaat. Dat heet arrogant en onbarmhartig in de huidige Zeitgeist. Maar, als het wél waar is dan is dit juist niet onbarmhartig. Het is eerder omgekeerd en onbarmhartig om de ander niet van ‘de’ eeuwige verlossende waarheid te vertellen!

LEES OOK
Links & Downloads

De dialectiek brengt de theses van de Christen – Gods waarheden – in een andere context, een nieuw kader. Dit gebeurt bijvoorbeeld als activistische “linkse” mensen ons vragen waarom wij niet met hen mee demonsteren tegen het voeren van oorlog want zo zeggen zij: “Jezus wilde toch ook vrede op aarde?!”. Wees op je hoede als ongelovigen Gods woord gebruiken om jou te overtuigen van een bepaald standpunt! De Bijbel zegt dat de redeneringen (Gr. ‘noemata’) van onze tegenstander (2 Korintiërs 2:11) en zijn listigheid (Gr. ‘methodeia’) ons niet onbekend moeten zijn (Efeziërs 6:11).

In het eerdergenoemde voorbeeld brengen zij het begrip vrede in een kader zonder de God van de vrede. Wij mogen deelnemen aan hun vrede als wij toetreden tot hun (socialistische) collectief. Daarna zal – tot de schrik van velen – blijken dat ons geloof ook een struikelblok is voor hun vrede. Wij zijn bijvoorbeeld niet tolerant genoeg tegen de LHBTQ-gemeenschap en dat staat vrede in de weg. Wat zegt Gods woord eigenlijk over vrede op aarde?

Meent niet, dat Ik gekomen ben om vrede te brengen op de aarde; Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard (Matteüs 10:34).

Jezus bedoelde hier uiteraard niet mee dat Hij gekomen is om oorlog te veroorzaken, maar dat Zijn komst in de wereld verdeeldheid brengt in het gezin en tussen vrienden of kennissen (Matteüs 10:35-37). De waarheid maakt ons vrij, maar niet zonder een offer (dat de meesten niet willen brengen).

De vrede van God – en dus de Christen – is volstrekt anders dan vrede van de wereld (Johannes 14:27). Ware vrede komt pas als Christus Zijn Koninkrijk zichtbaar heeft gevestigd op aarde (Jesaja 9:6) en God de vrede zelf zal verkondigen (Zacharia 9:10). Oh wee als de wereld zegt: “vrede en rust” (1 Thessalonicenzen 5:3).

LEES OOK
Links & Downloads

Een ander gevoeliger voorbeeld in onze tijd is ‘de man als hoofd van het gezin’ binnen de ordening van God. Binnen dit kader is er geestelijke veiligheid voor de vrouw. Als we ‘de man als hoofd’ binnen het feministische kader van zelfontplooiing brengen dan spreken we ineens van de onderdrukking en inperking van de vrouw (en haar vrouw-zijn).

blank

De vrouw moet haar onafhankelijk terugkrijgen en (volledig) gelijk worden aan de man. Bijbels gezien heeft de vrouw dezelfde waarde als de man, maar functioneel – in geestelijke zin – is er wel een verschil. In de geschiedenis van de mensheid is de vrouw onderdrukt. Het kan zelfs zijn dat daarbij misbruik is gemaakt van dit goddelijke concept van ‘de man als hoofd’, maar dat verandert niks aan de instellingen binnen Gods ordening. Het resultaat voor de Christen die toch meegaat in dit nieuwe kader is dat de vrouw onbeschermd is en dit ook zo zal voelen (met soms depressies tot gevolg). De christelijke man die werkelijk begrijpt wat Efeziërs 5:23 betekent voor zijn rol in het gezin begrijpt dat er opoffering en nederigheid gevraagd wordt, zoals Christus zich ook totaal gegeven heeft voor Zijn gemeente.

Overigens is het typische dat Feminisme vrouwelijk(heid) betekent (féminin + isme), maar het juist de nadruk legt op de ontwikkeling van het mannelijke in de vrouw. Een van de volgende stappen in dit proces is het krankzinnige idee van genderneutraal opvoeden.

Het dialectische proces is een langzaam proces dat tijd nodig heeft om de bestaande overtuigingen van de wereld te veranderen. Dialectiek is terugkijken in de geschiedenis en schrikken dat normen en waarden “ineens” veranderd zijn. Het is als de kikker in het water die langzaam opwarmt tot het kookpunt en het einde niet voelt aankomen.

Enkele dialectische begrippen: Progressief, Emancipatie, Co-Existentie, Nivellering, Autoritair, Solidariteit, enz.

Wil je meer leren over dit belangrijk onderwerp? Kijk dan in links & downloads onder het thema dialectiek.

Deel dit: